Giby

 

Obława augustowska

Obława augustowska (obława lipcowa, obława augustowsko-suwalska) była pacyfikacją terenu Puszczy Augustowskiej i jej okolic przeprowadzoną w lipcu 1945 r. przez jednostki Wojsk Wewnętrznych NKWD i Armii Czerwonej przy pomocy oddziałów WP oraz miejscowych funkcjonariuszy UB i MO. W jej wyniku aresztowano ok. 2 tys. osób, z których po brutalnych przesłuchaniach wyselekcjonowano ok. 600 i wywieziono w nieznanym kierunku. Osoby te zginęły w nieznanych wciąż okolicznościach. Za najbardziej prawdopodobne można uznać informacje pochodzące z kręgów funkcjonariuszy UB wskazujące, że miejscem kaźni i pochówku osób schwytanych podczas o.a. są okolice Grodna. Była to największa powojenna zbrodnia dokonana na Polakach.

Z analizy materiałów prowadzonego śledztwa i literatury wynika, że zatrzymanych podczas obławy przetrzymywano w ponad pięćdziesięciu miejscach, z tym że w niektórych trzymano zaledwie dwóch-czterech ludzi, czasem przez okres kilku-kilkunastu godzin.

W 1987 r. utworzono Obywatelski Komitet Poszukiwań Mieszkańców Suwalszczyzny Zaginionych w Lipcu 1945; w tym czasie podejrzewano, że ciała zamordowanych pochowano są w zbiorowych mogiłach w lesie koło Gib, niedaleko Sejn. Pomimo że przeprowadzone w tym miejscu ekshumacje (1987 i 1989 r.) udowodniły, że w zbiorowych grobach znajdowały się szczątki żołnierzy niemieckich, właśnie w Gibach usytuowano w 1991 r. pomnik poświęcony ofiarom obławy.

 

Marcin Zwolski